ตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร เป็นขั้นตอนสำคัญในการควบคุมคุณภาพน้ำเสียจากโครงการบ้านจัดสรร เนื่องจากภายในหมู่บ้านมีน้ำเสียที่เกิดจากการใช้ชีวิตประจำวันของผู้อยู่อาศัย เช่น การอาบน้ำ ซักผ้า ล้างภาชนะ และการใช้น้ำภายในครัวเรือน ซึ่งน้ำเสียทั้งหมดจะถูกรวบรวมเข้าสู่ระบบบำบัดน้ำเสียของโครงการก่อนระบายออกสู่สิ่งแวดล้อม
หากระบบบำบัดน้ำเสียทำงานไม่มีประสิทธิภาพ อาจทำให้ค่า BOD, TSS, TDS, TKN, Sulfide หรือ Oil & Grease สูงกว่ามาตรฐาน ดังนั้นการตรวจวิเคราะห์น้ำทิ้งจึงเป็นวิธีสำคัญในการติดตามประสิทธิภาพของระบบและตรวจสอบคุณภาพน้ำก่อนระบายออกจากโครงการ
ผู้ประกอบการหรือนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรที่ต้องการศึกษาเรื่อง การตรวจคุณภาพน้ำและพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้อง สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมจาก WE Environment ได้
สารบัญ
Toggleหมู่บ้านจัดสรรต้องตรวจน้ำทิ้งหรือไม่?
สำหรับโครงการที่เข้าข่ายเป็น ที่ดินจัดสรร จะมีมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งโดยเฉพาะ โดยประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากที่ดินจัดสรร พ.ศ. 2564 ได้ปรับปรุงมาตรฐานเดิมและกำหนดประเภทของที่ดินจัดสรรเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ประเภท ก ประเภท ข และประเภท ค
สามารถตรวจสอบรายละเอียดได้จาก ประกาศมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากที่ดินจัดสรร พ.ศ. 2564 ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ
การพิจารณาว่าโครงการใดเข้าข่ายเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ ควรตรวจสอบทั้งจำนวนแปลง พื้นที่ของโครงการ ใบอนุญาตจัดสรร และเงื่อนไขตามประกาศที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรพิจารณาจากจำนวนบ้านที่มีผู้อยู่อาศัยเพียงอย่างเดียว
มาตรฐานน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร พ.ศ. 2564
มาตรฐาน พ.ศ. 2564 กำหนดการแบ่งประเภทที่ดินจัดสรรโดยพิจารณาจากจำนวนแปลงย่อยที่จัดสรรเพื่อจำหน่าย หรือพื้นที่ของโครงการ ดังนี้
| ประเภท | จำนวนแปลง | พื้นที่ |
|---|---|---|
| ประเภท ก | ตั้งแต่ 500 แปลงขึ้นไป | มากกว่า 100 ไร่ |
| ประเภท ข | 100–499 แปลง | 19–100 ไร่ |
| ประเภท ค | 10–99 แปลง | น้อยกว่า 19 ไร่ |
หมายเหตุ: การจัดประเภทใช้หลักเกณฑ์ “จำนวนแปลงหรือพื้นที่” ตามประกาศ ดังนั้นหากโครงการเข้าเกณฑ์อย่างใดอย่างหนึ่ง ควรพิจารณาประเภทตามหลักเกณฑ์ของประกาศ ไม่ควรดูเฉพาะจำนวนบ้านที่สร้างเสร็จแล้ว
ตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร ตรวจค่าอะไรบ้าง?
มาตรฐานน้ำทิ้งจากที่ดินจัดสรร พ.ศ. 2564 กำหนดพารามิเตอร์หลักสำหรับตรวจคุณภาพน้ำทิ้งจำนวน 7 รายการ ได้แก่
- pH – ตรวจความเป็นกรดและด่างของน้ำ
- BOD – ตรวจปริมาณสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้
- TSS – ตรวจปริมาณของแข็งแขวนลอยทั้งหมด
- TDS – ตรวจปริมาณของแข็งละลายทั้งหมด
- Sulfide – ตรวจปริมาณซัลไฟด์
- TKN – ตรวจไนโตรเจนในรูป Total Kjeldahl Nitrogen
- Oil & Grease – ตรวจปริมาณน้ำมันและไขมัน
ดังนั้นการ ตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร ไม่ควรดูเฉพาะค่า BOD หรือ pH เท่านั้น แต่ควรตรวจรายการให้สอดคล้องกับมาตรฐานที่ใช้กับประเภทของโครงการ
ตารางมาตรฐานน้ำทิ้งจากที่ดินจัดสรร
| พารามิเตอร์ | หน่วย | ประเภท ก | ประเภท ข | ประเภท ค |
|---|---|---|---|---|
| pH | – | 5.5–9.0 | 5.5–9.0 | 5.5–9.0 |
| BOD | mg/L | ≤ 20 | ≤ 30 | ≤ 40 |
| TSS | mg/L | ≤ 30 | ≤ 40 | ≤ 50 |
| TDS | mg/L | ≤ 1,000 | ≤ 1,000 | ≤ 1,300 |
| Sulfide | mg/L | ≤ 1.0 | ≤ 1.0 | ≤ 1.0 |
| TKN | mg/L | ≤ 35 | ≤ 35 | ≤ 35 |
| Oil & Grease | mg/L | ≤ 20 | ≤ 20 | ≤ 20 |
หมายเหตุ: ตารางข้างต้นสรุปค่ามาตรฐานตามประกาศ พ.ศ. 2564 สำหรับที่ดินจัดสรรประเภท ก ข และ ค ควรตรวจสอบประกาศฉบับเต็มและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องก่อนนำไปใช้เป็นเกณฑ์ทางกฎหมายเฉพาะโครงการ
สามารถตรวจสอบเอกสารและแนวทางปฏิบัติได้จาก แนวทางการปฏิบัติตามมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากที่ดินจัดสรร ของกรมควบคุมมลพิษ
ทำไมน้ำเสียจากหมู่บ้านจัดสรรจึงต้องบำบัด?
น้ำเสียจากหมู่บ้านจัดสรรมีแหล่งกำเนิดหลักจากกิจกรรมภายในบ้าน เช่น ห้องน้ำ ห้องครัว ห้องซักล้าง และพื้นที่ส่วนกลาง แม้น้ำเสียแต่ละบ้านจะมีปริมาณไม่มาก แต่เมื่อรวบรวมจากบ้านจำนวนมาก ปริมาณน้ำเสียรวมของโครงการสามารถเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
หากปล่อยน้ำเสียที่ยังไม่ผ่านการบำบัดออกสู่คลอง แหล่งน้ำสาธารณะ หรือสิ่งแวดล้อม อาจทำให้เกิดการเพิ่มขึ้นของสารอินทรีย์ ของแข็งแขวนลอย ไนโตรเจน ไขมัน และสารอื่น ๆ ในน้ำ
กรมควบคุมมลพิษระบุแนวทางสำหรับที่ดินจัดสรรว่าควรมีระบบบำบัดน้ำเสียที่เหมาะสม และควรดูแลบำรุงรักษาระบบให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมตรวจวัดคุณภาพน้ำทิ้งเป็นประจำ

ระบบบำบัดน้ำเสียหมู่บ้านจัดสรรมีอะไรบ้าง?
ระบบบำบัดน้ำเสียของหมู่บ้านจัดสรรอาจมีรูปแบบแตกต่างกันตามขนาดโครงการ ปริมาณน้ำเสีย และลักษณะพื้นที่ แต่โดยทั่วไปอาจประกอบด้วยขั้นตอนสำคัญดังนี้
- ระบบรวบรวมน้ำเสีย – รวบรวมน้ำเสียจากบ้านพักอาศัยเข้าสู่ระบบ
- ตะแกรงดักของแข็ง – แยกขยะและของแข็งขนาดใหญ่
- ถังดักไขมันหรือระบบแยกไขมัน – ลดน้ำมันและไขมันจากน้ำเสีย
- บ่อพักน้ำเสีย – ช่วยควบคุมการไหลของน้ำเข้าสู่ระบบบำบัด
- ระบบบำบัดทางชีวภาพ – ลดสารอินทรีย์และ BOD
- บ่อตกตะกอน – แยกตะกอนออกจากน้ำที่ผ่านการบำบัด
- จุดตรวจสอบน้ำทิ้ง – ใช้สำหรับเก็บตัวอย่างน้ำก่อนระบายออกสู่สิ่งแวดล้อม
ปัญหาที่พบบ่อยในระบบบำบัดน้ำเสียหมู่บ้านจัดสรร
- ระบบบำบัดไม่ได้รับการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ
- เครื่องเติมอากาศทำงานผิดปกติ
- มีตะกอนสะสมมากเกินไป
- ปริมาณน้ำเสียเพิ่มขึ้นจนเกินความสามารถของระบบ
- มีไขมันและเศษอาหารเข้าสู่ระบบมากเกินไป
- ระบบรวบรวมน้ำเสียมีการรั่วซึมหรืออุดตัน
- ไม่มีการตรวจคุณภาพน้ำทิ้งเป็นประจำ
- น้ำเสียบางส่วนไม่ได้เข้าสู่ระบบบำบัด
ขั้นตอนตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร
1. สำรวจโครงการและระบบบำบัด
ก่อนเก็บตัวอย่างควรสำรวจขนาดโครงการ จำนวนแปลง ระบบรวบรวมน้ำเสีย ระบบบำบัด และจุดระบายน้ำทิ้ง เพื่อประเมินลักษณะของโครงการและกำหนดจุดตรวจที่เหมาะสม
2. ตรวจสอบจุดเก็บตัวอย่าง
ควรเก็บตัวอย่างบริเวณน้ำทิ้งหลังผ่านระบบบำบัดในจุดที่สามารถสะท้อนคุณภาพน้ำก่อนระบายออกสู่สิ่งแวดล้อม
3. เก็บตัวอย่างน้ำทิ้ง
การเก็บตัวอย่างควรใช้ภาชนะและวิธีการที่เหมาะสมกับพารามิเตอร์แต่ละรายการ รวมถึงควบคุมระยะเวลาและสภาพการเก็บรักษาตัวอย่างก่อนนำส่งห้องปฏิบัติการ
WE Environment มีบริการ ตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำและเก็บตัวอย่างนอกสถานที่ เพื่อช่วยให้การตรวจน้ำทิ้งของโครงการเป็นระบบมากขึ้น
4. ตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ
ตัวอย่างน้ำจะถูกนำไปตรวจวิเคราะห์ตามรายการที่กำหนด เช่น pH, BOD, TSS, TDS, Sulfide, TKN และ Oil & Grease
5. เปรียบเทียบผลกับมาตรฐาน
เมื่อได้รับผลตรวจ ควรนำค่าที่ได้มาเปรียบเทียบกับมาตรฐานของที่ดินจัดสรรประเภท ก ข หรือ ค ตามประเภทของโครงการ
6. ปรับปรุงระบบหากผลไม่ผ่าน
หากพบค่าบางรายการสูงกว่ามาตรฐาน ควรตรวจสอบระบบบำบัดเพื่อหาสาเหตุ เช่น ระบบเติมอากาศไม่เพียงพอ ตะกอนสะสม ระบบรวบรวมน้ำเสียมีปัญหา หรือปริมาณน้ำเสียเกินความสามารถของระบบ ก่อนดำเนินการแก้ไขและตรวจซ้ำ
ถ้าผลตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรรไม่ผ่านมาตรฐาน ต้องทำอย่างไร?
ควรเริ่มจากวิเคราะห์ว่าพารามิเตอร์ใดไม่ผ่านมาตรฐานและตรวจสอบสาเหตุของปัญหา เช่น
- BOD สูง – ตรวจสอบประสิทธิภาพระบบบำบัดทางชีวภาพและการเติมอากาศ
- TSS สูง – ตรวจสอบระบบตกตะกอนและปริมาณตะกอนในระบบ
- TDS สูง – ตรวจสอบแหล่งที่มาของสารละลายในน้ำเสียและคุณภาพน้ำที่เข้าสู่ระบบ
- TKN สูง – ตรวจสอบประสิทธิภาพการกำจัดไนโตรเจน
- Sulfide สูง – ตรวจสอบสภาวะไร้อากาศและการสะสมของตะกอน
- Oil & Grease สูง – ตรวจสอบการจัดการไขมันจากบ้านพักอาศัยและพื้นที่ส่วนกลาง
- pH ไม่อยู่ในช่วงมาตรฐาน – ตรวจสอบแหล่งกำเนิดน้ำเสียและสภาวะของระบบบำบัด
หมู่บ้านจัดสรรประเภท ก และ ข มีเรื่องผู้ควบคุมระบบบำบัดน้ำเสียที่ต้องรู้
นอกจากมาตรฐานคุณภาพน้ำทิ้งแล้ว ปัจจุบันยังมีข้อกำหนดเกี่ยวกับ ผู้ควบคุมระบบบำบัดน้ำเสีย โดยข้อมูลของกรมควบคุมมลพิษระบุว่าแหล่งกำเนิดมลพิษประเภทที่ดินจัดสรร ก และ ข อยู่ในกลุ่มที่เข้าข่ายต้องมีผู้ควบคุมระบบบำบัดน้ำเสียตามกฎกระทรวงและแนวทางที่เกี่ยวข้อง
หน้าที่ของผู้ควบคุมระบบบำบัดน้ำเสียครอบคลุมการควบคุม ตรวจสอบ วิเคราะห์ และบำรุงรักษาระบบ รวมถึงการเก็บสถิติการทำงานของระบบและจัดทำรายงานตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
รายละเอียดเกี่ยวกับกฎกระทรวงและแนวทางดังกล่าวสามารถตรวจสอบได้จาก แนวทางการกำหนดให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษต้องมีผู้ควบคุมระบบบำบัดน้ำเสีย
ทส.1 และ ทส.2 เกี่ยวข้องกับหมู่บ้านจัดสรรอย่างไร?
แหล่งกำเนิดมลพิษที่อยู่ภายใต้ข้อกำหนดตามมาตรา 80 มีหน้าที่เกี่ยวกับการจัดเก็บสถิติและข้อมูลการทำงานของระบบบำบัดน้ำเสีย และการจัดทำรายงานตามแบบที่กฎหมายกำหนด
สำหรับที่ดินจัดสรร ควรตรวจสอบว่าโครงการอยู่ในประเภทและเงื่อนไขที่ต้องดำเนินการหรือไม่ โดยเฉพาะโครงการประเภท ก และ ข ซึ่งมีข้อกำหนดด้านผู้ควบคุมระบบบำบัดน้ำเสียเพิ่มเติมในปัจจุบัน
สามารถศึกษาข้อมูลด้านการจัดทำรายงานและแนวทางตามมาตรา 80 จาก กรมควบคุมมลพิษ
เลือกห้องปฏิบัติการตรวจน้ำเสียหมู่บ้านจัดสรรอย่างไร?
ควรเลือกห้องปฏิบัติการที่สามารถตรวจพารามิเตอร์ตามมาตรฐานของที่ดินจัดสรรได้ และควรสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับวิธีเก็บตัวอย่าง การรักษาสภาพตัวอย่าง วิธีวิเคราะห์ และรูปแบบรายงานผลก่อนดำเนินการ
หากต้องการตรวจน้ำทิ้งเพื่อใช้ประกอบการควบคุมระบบบำบัดหรือดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม ควรเลือกผู้ให้บริการที่สามารถให้บริการได้ตั้งแต่การเก็บตัวอย่างจนถึงการตรวจวิเคราะห์ เพื่อให้กระบวนการตรวจมีความต่อเนื่อง
WE Environment ให้บริการ ตรวจวิเคราะห์น้ำ น้ำเสีย และน้ำทิ้ง พร้อมบริการเก็บตัวอย่างนอกสถานที่ โดยมีห้องปฏิบัติการเลขทะเบียน ว-364 และระบบคุณภาพตาม ISO/IEC 17025
ตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรรกับ WE Environment
WE Environment ให้บริการตรวจวิเคราะห์น้ำเสียและน้ำทิ้งสำหรับโครงการหมู่บ้านจัดสรร โดยสามารถให้บริการเก็บตัวอย่างนอกสถานที่และตรวจวิเคราะห์พารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานน้ำทิ้งของที่ดินจัดสรร
ก่อนตรวจสามารถแจ้งจำนวนแปลง พื้นที่โครงการ ระบบบำบัดน้ำเสีย จุดระบายน้ำทิ้ง และวัตถุประสงค์ของการตรวจ เพื่อช่วยกำหนดรายการตรวจและวางแผนการเก็บตัวอย่างให้เหมาะสม
ดูรายละเอียดบริการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำและน้ำเสีย
สอบถามบริการตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร
WE Environment
โทร. 02-082-2448
มือถือ 092-444-9800, 092-444-9801, 092-444-9802
Line: welab364
สอบถามบริการตรวจวิเคราะห์น้ำ น้ำเสีย และน้ำทิ้ง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร
หมู่บ้านจัดสรรต้องตรวจน้ำทิ้งหรือไม่?
โครงการที่เข้าข่ายเป็นที่ดินจัดสรรมีมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งเฉพาะตามประกาศ พ.ศ. 2564 โดยควรพิจารณาประเภทของที่ดินจัดสรรและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับโครงการนั้น
มาตรฐานน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรรล่าสุดคืออะไร?
สำหรับแหล่งกำเนิดมลพิษประเภทที่ดินจัดสรร มาตรฐานเฉพาะที่ใช้อ้างอิงคือประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากที่ดินจัดสรร พ.ศ. 2564 ซึ่งยกเลิกมาตรฐานเดิม พ.ศ. 2548
หมู่บ้านจัดสรร 100 แปลงต้องตรวจน้ำทิ้งไหม?
การจัดประเภทต้องพิจารณาทั้งจำนวนแปลงและพื้นที่ตามหลักเกณฑ์ของประกาศ พ.ศ. 2564 โดย 100 แปลงจะอยู่บริเวณรอยต่อของเกณฑ์ประเภท ค และ ข จึงควรตรวจสอบข้อมูลใบอนุญาตจัดสรรและพื้นที่จริงของโครงการประกอบ
ตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรรต้องตรวจค่าอะไร?
มาตรฐานที่ดินจัดสรรกำหนดพารามิเตอร์หลัก ได้แก่ pH, BOD, TSS, TDS, Sulfide, TKN และ Oil & Grease
ถ้าค่า BOD น้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรรสูงต้องแก้ไขอย่างไร?
ควรตรวจสอบระบบบำบัดทางชีวภาพ ปริมาณออกซิเจนในระบบ ปริมาณตะกอน และภาระน้ำเสียที่เข้าสู่ระบบ ก่อนปรับปรุงระบบและตรวจวิเคราะห์น้ำทิ้งซ้ำ
นิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรสามารถส่งเจ้าหน้าที่มาเก็บตัวอย่างเองได้หรือไม่?
การเก็บตัวอย่างเพื่อควบคุมคุณภาพน้ำควรดำเนินการด้วยวิธีที่เหมาะสมกับพารามิเตอร์และวัตถุประสงค์ของการตรวจ หากต้องการผลจากห้องปฏิบัติการ ควรสอบถามข้อกำหนดของห้องปฏิบัติการก่อนเก็บตัวอย่าง หรือใช้บริการเก็บตัวอย่างโดยผู้ให้บริการที่มีความพร้อม
สรุป
ตรวจน้ำทิ้งหมู่บ้านจัดสรร เป็นส่วนสำคัญของการดูแลระบบบำบัดน้ำเสียของโครงการ โดยมาตรฐานเฉพาะสำหรับที่ดินจัดสรรตามประกาศ พ.ศ. 2564 แบ่งโครงการเป็นประเภท ก ข และ ค และกำหนดค่าควบคุมสำหรับ pH, BOD, TSS, TDS, Sulfide, TKN และ Oil & Grease
การตรวจน้ำทิ้งอย่างสม่ำเสมอช่วยให้ผู้ดูแลโครงการทราบประสิทธิภาพของระบบบำบัด สามารถค้นหาปัญหาได้เร็ว และวางแผนปรับปรุงระบบได้ตรงจุด โดยเฉพาะโครงการขนาดใหญ่ที่มีปริมาณน้ำเสียจำนวนมาก
หากต้องการตรวจวิเคราะห์น้ำทิ้งจากหมู่บ้านจัดสรร สามารถติดต่อ WE Environment เพื่อสอบถามบริการตรวจน้ำเสียและน้ำทิ้ง พร้อมวางแผนการเก็บตัวอย่างและรายการตรวจให้เหมาะสมกับโครงการ


