บทความและข่าวสาร

น้ำดื่มที่สะอาดและเพียงพอเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในการทำงาน แต่หลายครั้งสถานประกอบการหรือโรงงานอุตสาหกรรมมักจะให้ความสำคัญกับระบบการผลิตหรือความปลอดภัยในด้านอื่นๆ จนอาจมองข้ามเรื่องคุณภาพของน้ำดื่มไป มาตรฐานน้ำดื่มในสถานประกอบการไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของสวัสดิการที่จัดให้ตามความเหมาะสมเท่านั้น แต่มันมีข้อกำหนดทางกฎหมายที่ระบุไว้อย่างชัดเจนเพื่อคุ้มครองสุขภาพของพนักงานทุกคน การที่พนักงานได้รับน้ำดื่มที่ปนเปื้อนหรือไม่สะอาด นอกจากจะส่งผลเสียต่อสุขภาพโดยตรงแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพในการทำงานและการลาป่วยที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นต้นทุนแฝงที่ธุรกิจต้องแบกรับโดยไม่จำเป็น การทำความเข้าใจเกี่ยวกับเกณฑ์มาตรฐานและวิธีการตรวจสอบคุณภาพน้ำดื่มจึงเป็นหน้าที่สำคัญของฝ่ายบริหารและเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป.) การที่เราจัดเตรียมตู้น้ำดื่มหรือน้ำถังไว้ให้พนักงานไม่ได้การันตีว่าน้ำเหล่านั้นจะปลอดภัยเสมอไป หากไม่มีระบบการตรวจสอบที่ได้รับมาตรฐานและการดูแลรักษาความสะอาดของอุปกรณ์อย่างสม่ำเสมอ บทความนี้จะช่วยคลายข้อสงสัยว่ามาตรฐานน้ำดื่มที่ถูกต้องควรเป็นอย่างไร ต้องตรวจอะไรบ้าง

การดูแลระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานหรืออาคารขนาดใหญ่ไม่ใช่แค่การทำให้น้ำใสหรือไม่มีกลิ่นเท่านั้น แต่มันคือการควบคุมตัวเลขทางวิทยาศาสตร์ที่เรียกว่าพารามิเตอร์น้ำเสียให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด หากเราเปรียบเทียบการตรวจน้ำเสียเหมือนกับการที่คนไปตรวจสุขภาพประจำปี ค่าพารามิเตอร์ต่างๆ ก็เหมือนกับผลเลือดหรือความดันที่บอกว่าระบบภายในร่างกายยังทำงานปกติดีอยู่หรือไม่ หลายคนพอเห็นรายงานผลตรวจน้ำเสียจากห้องแล็บแล้วอาจจะมึนตึ้บกับตัวย่อภาษาอังกฤษที่เรียงรายกันเป็นตับ จนเกิดคำถามว่าจริงๆ แล้วค่าพารามิเตอร์น้ำเสีย มีอะไรบ้าง ที่เราต้องใส่ใจเป็นพิเศษ และค่าเหล่านั้นสะท้อนถึงอะไรในระบบบำบัดของเรากันแน่ ความเข้าใจเรื่องพารามิเตอร์น้ำเสียมีความสำคัญมากสำหรับเจ้าหน้าที่สิ่งแวดล้อม เจ้าของกิจการ หรือแม้แต่ผู้ที่ดูแลระบบบำบัดน้ำเสีย เพราะถ้าเราอ่านค่าเหล่านี้ไม่เป็น

เวลาที่เราเดินเข้าอาคารสูงๆ คอนโดมิเนียมหรู หรือห้างสรรพสินค้าที่ทันสมัย สิ่งหนึ่งที่เรามักจะไม่ได้สังเกตและมองข้ามไปเสมอคือกิจกรรมการใช้น้ำจำนวนมหาศาลที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นน้ำจากการชำระล้างในห้องน้ำ น้ำจากการทำความสะอาดโรงอาหาร หรือน้ำจากระบบระบายความร้อนของตัวอาคารเอง น้ำเหล่านี้เมื่อใช้เสร็จแล้วจะกลายเป็นน้ำเสียที่ต้องถูกจัดการอย่างเป็นระบบก่อนจะถูกปล่อยออกสู่ทางระบายน้ำสาธารณะ ซึ่งจุดนี้เองที่ มาตรฐานน้ําทิ้งอาคาร เข้ามามีบทบาทสำคัญ เพราะถ้าอาคารใดปล่อยน้ำที่ยังไม่ได้ผ่านการบำบัดอย่างถูกต้องลงสู่แม่น้ำลำคลอง ผลกระทบที่ตามมาไม่ใช่แค่เรื่องของกลิ่นเหม็นเน่าหรือน้ำเน่าเสียที่ทำลายสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่เจ้าของอาคารหรือนิติบุคคลอาจจะต้องเผชิญกับบทลงโทษทางกฎหมายที่หนักหน่วง ทั้งค่าปรับรายวันและความเสี่ยงในการถูกระงับการใช้งานอาคาร

การดำเนินธุรกิจโรงงานอุตสาหกรรมในยุคปัจจุบันไม่ได้มีเพียงแค่เรื่องของการเพิ่มผลผลิตหรือการสร้างกำไรเพียงอย่างเดียว แต่ความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมกลายเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญที่ตัดสินความมั่นคงของธุรกิจในระยะยาว โดยเฉพาะเรื่องของการจัดการน้ำเสีย ซึ่งกฎหมายบ้านเรามีความเข้มงวดมาก มาตรฐานน้ำทิ้งโรงงานอุตสาหกรรมถูกกำหนดขึ้นเพื่อเป็นเกณฑ์ในการควบคุมไม่ให้กิจกรรมการผลิตส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำสาธารณะและชุมชนรอบข้าง หากโรงงานปล่อยน้ำที่มีสารปนเปื้อนเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด นอกจากจะสร้างความเสียหายต่อระบบนิเวศแล้ว ยังเสี่ยงต่อการโดนสั่งระงับกิจการหรือค่าปรับจำนวนมหาศาล ความเข้าใจเกี่ยวกับค่าพารามิเตอร์ต่างๆ และการอัปเดตข้อกฎหมายอยู่เสมอจึงเป็นหน้าที่ที่ฝ่ายสิ่งแวดล้อมหรือเจ้าของโรงงานต้องให้ความสำคัญ น้ำทิ้งจากโรงงานมีองค์ประกอบที่หลากหลายขึ้นอยู่กับประเภทของอุตสาหกรรม บางแห่งอาจจะมีแค่เศษสารอินทรีย์ทั่วไป ในขณะที่บางแห่งอาจจะมีสารเคมีอันตรายหรือโลหะหนักปนเปื้อน การมีมาตรฐานน้ำทิ้งที่เป็นสากลและถูกต้องตามกฎหมายไทยจะช่วยให้เรามีบรรทัดฐานในการตรวจสอบและปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสียให้มีประสิทธิภาพอยู่เสมอ ทำไมมาตรฐานน้ำทิ้งโรงงานอุตสาหกรรมถึงเป็นเรื่องที่โรงงานต้องใส่ใจเป็นพิเศษ

เรื่องของน้ำเสียดูเหมือนจะเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับคนทั่วไป แต่สำหรับเจ้าของกิจการ โรงงานอุตสาหกรรม หรือแม้แต่เจ้าของหอพักและร้านอาหาร เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องใหญ่ที่มองข้ามไม่ได้เลย เพราะถ้าเราปล่อยน้ำที่ไม่ได้คุณภาพลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ นอกจากจะทำลายสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังมีความเสี่ยงที่จะทำผิดกฎหมายและโดนค่าปรับมหาศาลอีกด้วย ในวงการสิ่งแวดล้อมและการบำบัดน้ำเสียเราจะได้ยินคำว่าค่า BOD และค่า COD อยู่บ่อยครั้ง ซึ่งทั้งสองค่านี้นี่แหละที่เป็นตัวตัดสินว่าน้ำในมือเรานั้นสะอาดพอที่จะปล่อยทิ้งหรือยัง หรือต้องรีบบำบัดให้เร็วที่สุดก่อนจะเกิดปัญหาตามมา

การทำธุรกิจโรงงานอุตสาหกรรม หรือการบริหารจัดการอาคารขนาดใหญ่ในปัจจุบัน ไม่ใช่แค่เรื่องของการผลิตสินค้าให้ทันตามออเดอร์ หรือการหาลูกค้าใหม่ๆ เท่านั้น แต่ยังมีอีกหนึ่งภารกิจสำคัญที่เปรียบเสมือนระเบิดเวลาหากดูแลไม่ดี นั่นคือการจัดการเรื่องสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะเรื่องของ น้ำเสีย ที่เป็นผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตหรือการใช้งานในอาคาร เจ้าของกิจการหลายคนอาจจะมองว่าแค่มีระบบบำบัดน้ำเสียติดตั้งไว้หลังโรงงานก็เพียงพอแล้ว แต่ในความเป็นจริง กฎหมายบ้านเราเข้มงวดกว่านั้นมาก คุณจำเป็นต้องมีการตรวจสอบคุณภาพน้ำทิ้งอย่างสม่ำเสมอ และต้องส่งรายงานผลการวิเคราะห์ให้กับหน่วยงานราชการตามกำหนดเวลาที่ระบุไว้