บทความและข่าวสาร

เรื่องของน้ำเสียดูเหมือนจะเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับคนทั่วไป แต่สำหรับเจ้าของกิจการ โรงงานอุตสาหกรรม หรือแม้แต่เจ้าของหอพักและร้านอาหาร เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องใหญ่ที่มองข้ามไม่ได้เลย เพราะถ้าเราปล่อยน้ำที่ไม่ได้คุณภาพลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ นอกจากจะทำลายสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังมีความเสี่ยงที่จะทำผิดกฎหมายและโดนค่าปรับมหาศาลอีกด้วย ในวงการสิ่งแวดล้อมและการบำบัดน้ำเสียเราจะได้ยินคำว่าค่า BOD และค่า COD อยู่บ่อยครั้ง ซึ่งทั้งสองค่านี้นี่แหละที่เป็นตัวตัดสินว่าน้ำในมือเรานั้นสะอาดพอที่จะปล่อยทิ้งหรือยัง หรือต้องรีบบำบัดให้เร็วที่สุดก่อนจะเกิดปัญหาตามมา

การทำธุรกิจโรงงานอุตสาหกรรม หรือการบริหารจัดการอาคารขนาดใหญ่ในปัจจุบัน ไม่ใช่แค่เรื่องของการผลิตสินค้าให้ทันตามออเดอร์ หรือการหาลูกค้าใหม่ๆ เท่านั้น แต่ยังมีอีกหนึ่งภารกิจสำคัญที่เปรียบเสมือนระเบิดเวลาหากดูแลไม่ดี นั่นคือการจัดการเรื่องสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะเรื่องของ น้ำเสีย ที่เป็นผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตหรือการใช้งานในอาคาร เจ้าของกิจการหลายคนอาจจะมองว่าแค่มีระบบบำบัดน้ำเสียติดตั้งไว้หลังโรงงานก็เพียงพอแล้ว แต่ในความเป็นจริง กฎหมายบ้านเราเข้มงวดกว่านั้นมาก คุณจำเป็นต้องมีการตรวจสอบคุณภาพน้ำทิ้งอย่างสม่ำเสมอ และต้องส่งรายงานผลการวิเคราะห์ให้กับหน่วยงานราชการตามกำหนดเวลาที่ระบุไว้

เวลาที่เราต้องส่งน้ำเสียไปตรวจวิเคราะห์ ไม่ว่าจะเพื่อส่งรายงานหน่วยงานราชการ เพื่อขอใบอนุญาต หรือเพื่อตรวจสอบระบบบำบัดของตัวเอง หลายคนมักจะให้ความสำคัญกับขั้นตอนการวิเคราะห์ในห้องแล็บหรือเครื่องมือราคาแพงๆ จนลืมไปว่าจุดเริ่มต้นที่แท้จริงของความถูกต้องแม่นยำนั้น อยู่ที่หน้างานนั่นเอง ซึ่งก็คือ การเก็บตัวอย่างน้ำเสีย ต่อให้ห้องแล็บมีเครื่องมือทันสมัยที่สุดในโลก แต่ถ้าตัวอย่างน้ำที่เก็บมานั้นผิดพลาด สกปรก หรือเก็บมาไม่เป็นตัวแทนที่ดีของน้ำเสียทั้งหมด ผลลัพธ์ที่ได้ออกมาก็จะเป็นเพียงแค่ตัวเลขขยะที่นำไปใช้งานอะไรไม่ได้เลย หรือที่ฝรั่งเขาเรียกว่า

สำหรับคนที่ดูแลระบบบำบัดน้ำเสียในโรงงานอุตสาหกรรม หรืออาคารขนาดใหญ่ ปัญหาหนึ่งที่ทำให้ต้องปวดหัวอยู่บ่อยครั้งคือผลวิเคราะห์น้ำออกมาว่าค่าฟอสฟอรัสสูงเกินมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด แม้ว่าเราจะพยายามควบคุมค่าอื่นๆ อย่าง BOD หรือ COD ให้ผ่านเกณฑ์ได้แล้วก็ตาม แต่เจ้าฟอสฟอรัสนี้มักจะดื้อรั้นและลดลงได้ยากหากเราไม่เข้าใจธรรมชาติของมันอย่างแท้จริง การที่น้ำทิ้งมีค่าฟอสฟอรัสสูงไม่ได้ส่งผลเสียแค่เรื่องของกฎหมายและค่าปรับที่อาจตามมาเท่านั้น แต่มันยังส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อแหล่งน้ำสาธารณะ ทำให้เกิดปรากฏการณ์น้ำเขียวหรือสาหร่ายสะพรั่ง (Eutrophication) จนปลาน็อกน้ำตายและน้ำเน่าเสียตามมา

น้ำเสียเป็นของคู่กันกับการประกอบธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ โรงแรมหรู อาคารสำนักงาน หรือแม้แต่ร้านอาหารเล็กๆ สิ่งที่ตามมาจากการใช้น้ำในกระบวนการผลิตหรือการอุปโภคบริโภคคือน้ำทิ้งที่สกปรกและปนเปื้อน หากเราปล่อยน้ำเหล่านี้ลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะโดยไม่ผ่านการบำบัด ผลเสียที่จะตามมาไม่ใช่แค่เรื่องของสิ่งแวดล้อมเน่าเสีย ปลาตาย หรือชาวบ้านร้องเรียนเท่านั้น แต่ยังหมายถึงโทษทางกฎหมาย ทั้งจำทั้งปรับ และอาจรุนแรงถึงขั้นถูกสั่งปิดกิจการชั่วคราวเพื่อปรับปรุงระบบ ซึ่งนั่นคือฝันร้ายของคนทำธุรกิจทุกคน คำถามที่หลายคนสงสัยเมื่อต้องเริ่มวางแผนจัดการน้ำเสียคือ

เวลาที่เราเดินเข้าห้างสรรพสินค้า โรงแรมหรู หรืออาคารสำนักงานขนาดใหญ่ สิ่งแรกที่เราสัมผัสได้คือความเย็นฉ่ำจากเครื่องปรับอากาศที่ช่วยคลายความร้อนจากแดดเมืองไทย แต่ใครจะรู้บ้างว่าภายใต้ความเย็นสบายและบรรยากาศที่ดูสะอาดสะอ้านนั้น อาจมีมัจจุราชเงียบที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าซ่อนตัวอยู่ เจ้าสิ่งนี้ไม่ใช่ผีสางหรือวิญญาณร้าย แต่มันคือแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า เชื้อ legionella ซึ่งเป็นต้นเหตุของโรคระบบทางเดินหายใจที่รุนแรงและอาจคร่าชีวิตคนได้โดยไม่ทันตั้งตัว หลายคนอาจเคยได้ยินข่าวเกี่ยวกับโรคลึกลับที่เกิดขึ้นในโรงแรมหรือเรือสำราญ ที่จู่ๆ ผู้คนก็ล้มป่วยด้วยอาการปอดอักเสบพร้อมกันหลายคน นั่นแหละคือผลงานของเจ้าเชื้อร้ายตัวนี้