ตรวจน้ำทิ้งร้านอาหาร ตรวจอะไรบ้าง? มาตรฐานและขั้นตอนตรวจน้ำเสีย

ตรวจน้ำทิ้งร้านอาหาร เป็นขั้นตอนสำคัญในการควบคุมคุณภาพน้ำเสียจากกิจกรรมภายในร้านอาหาร ภัตตาคาร และสถานประกอบการที่มีการประกอบอาหาร เพราะน้ำเสียจากครัวมักมีทั้งเศษอาหาร สารอินทรีย์ น้ำมัน และไขมัน หากไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม อาจทำให้ระบบท่ออุดตัน เกิดกลิ่น และส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้

การตรวจวิเคราะห์น้ำทิ้งจึงช่วยให้ผู้ประกอบการทราบว่าน้ำที่ผ่านระบบบำบัดมีคุณภาพเป็นอย่างไร และสามารถนำผลวิเคราะห์ไปใช้ตรวจสอบประสิทธิภาพของระบบบำบัดน้ำเสียได้ โดยสามารถศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับ การตรวจคุณภาพน้ำและพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้อง ได้จาก WE Environment

สำหรับร้านอาหารที่อยู่ภายใต้ข้อกำหนดด้านการระบายน้ำทิ้ง ควรพิจารณาทั้งประเภทอาคาร ขนาดพื้นที่ให้บริการ และมาตรฐานที่เกี่ยวข้องก่อนกำหนดรายการตรวจ

ตรวจน้ำทิ้งร้านอาหาร ตรวจอะไรบ้าง?

น้ำเสียจากร้านอาหารมีลักษณะเฉพาะจากกิจกรรมการประกอบอาหารและการล้างภาชนะ ดังนั้นพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้องจึงควรครอบคลุมคุณสมบัติของน้ำและสารมลพิษที่เกิดจากกิจกรรมของร้าน

• pH – ตรวจความเป็นกรดหรือด่างของน้ำ
• BOD – ใช้ประเมินปริมาณสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้
• TSS – ตรวจของแข็งแขวนลอยหรือตะกอนในน้ำ
• TDS – ตรวจปริมาณของแข็งที่ละลายอยู่ในน้ำ
• Sulfide – ตรวจสารประกอบซัลไฟด์
• TKN – ตรวจไนโตรเจนในรูป Total Kjeldahl Nitrogen
• Oil & Grease – ตรวจน้ำมันและไขมัน ซึ่งมีความสำคัญอย่างมากสำหรับน้ำเสียจากร้านอาหาร

WE Environment มีบริการตรวจวิเคราะห์พารามิเตอร์น้ำ เช่น pH, BOD, COD, TSS, TDS, Settleable Solids, Sulfide, Oil & Grease และ TKN ตามขอบข่ายการให้บริการของห้องปฏิบัติการ

มาตรฐานน้ำทิ้งร้านอาหารล่าสุด พ.ศ. 2567

มาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากอาคารตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2567 กำหนดประเภทและขนาดของอาคารใหม่ โดยภัตตาคารและร้านอาหารแบ่งตามพื้นที่ให้บริการรวมทุกชั้นของอาคารหรือกลุ่มอาคาร

สามารถตรวจสอบรายละเอียดจาก ประกาศมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากอาคาร พ.ศ. 2567 ของกรมควบคุมมลพิษ

ประเภท	พื้นที่ให้บริการของภัตตาคารหรือร้านอาหาร
ประเภท ก	ตั้งแต่ 2,500 ตารางเมตรขึ้นไป
ประเภท ข	ตั้งแต่ 500 แต่ไม่ถึง 2,500 ตารางเมตร
ประเภท ค	ตั้งแต่ 250 แต่ไม่ถึง 500 ตารางเมตร
ประเภท ง	น้อยกว่า 250 ตารางเมตร

หมายเหตุ: การจัดประเภทตามมาตรฐานน้ำทิ้งกับการเป็น “แหล่งกำเนิดมลพิษที่ต้องถูกควบคุม” เป็นคนละเรื่องกัน โดยประกาศกำหนดประเภทอาคารเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ พ.ศ. 2567 กำหนดอาคารประเภท ก ข และ ค เป็นกลุ่มอาคารที่อยู่ภายใต้การควบคุม ดังนั้นร้านอาหารแต่ละแห่งควรตรวจสอบพื้นที่และประเภทของกิจการให้ชัดเจนก่อนสรุปหน้าที่ตามกฎหมาย

สามารถตรวจสอบเพิ่มเติมได้จาก ประกาศกำหนดประเภทอาคารเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ พ.ศ. 2567 ของกรมควบคุมมลพิษ

ค่ามาตรฐานน้ำทิ้งร้านอาหารที่ควรรู้

ประกาศ พ.ศ. 2567 กำหนดค่ามาตรฐานน้ำทิ้งจากอาคารในแต่ละประเภท โดยค่าที่เกี่ยวข้องกับร้านอาหารมีดังนี้

พารามิเตอร์	หน่วย	ประเภท ก	ประเภท ข	ประเภท ค	ประเภท ง
pH	–	5.5–9.0	5.5–9.0	5.5–9.0	5.5–9.0
BOD	mg/L	≤ 20	≤ 30	≤ 40	≤ 100*
TSS	mg/L	≤ 30	≤ 40	≤ 50	≤ 60
TDS	mg/L	ตามเงื่อนไขในประกาศ	ตามเงื่อนไขในประกาศ	ตามเงื่อนไขในประกาศ	ตามเงื่อนไขในประกาศ
Sulfide	mg/L	≤ 1.0	≤ 1.0	≤ 1.0	ตามเงื่อนไขในประกาศ
TKN	mg/L	≤ 35	≤ 35	≤ 40	ตามเงื่อนไขในประกาศ
Oil & Grease	mg/L	≤ 20	≤ 20	≤ 20	≤ 50*

*ค่าบางรายการของประเภท ง ต้องพิจารณาตามชนิดอาคารและเงื่อนไขในประกาศ พ.ศ. 2567 โดยภัตตาคารและร้านอาหารเป็นอาคารพาณิชย์ จึงควรตรวจสอบข้อกำหนดที่ใช้กับสถานประกอบการนั้นโดยตรงก่อนนำตัวเลขไปใช้เป็นเกณฑ์ทางกฎหมาย

ทำไมร้านอาหารต้องให้ความสำคัญกับ Oil & Grease?

Oil & Grease หรือน้ำมันและไขมัน เป็นหนึ่งในพารามิเตอร์สำคัญสำหรับร้านอาหาร เนื่องจากกิจกรรมภายในครัวมีการใช้น้ำมัน ไขมัน และวัตถุดิบที่มีไขมันเป็นส่วนประกอบอยู่เป็นประจำ

หากไขมันถูกปล่อยเข้าสู่ระบบระบายน้ำโดยไม่มีการดักแยกอย่างเหมาะสม ไขมันสามารถสะสมตามผนังท่อ ทำให้เกิดการอุดตันและกลิ่นไม่พึงประสงค์ รวมถึงเพิ่มภาระให้กับระบบบำบัดน้ำเสีย

ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษยังพบว่าในการติดตามตรวจสอบร้านอาหาร 25 แห่ง มีบางแห่งพบค่า FOG หรือไขมันและน้ำมัน รวมถึง BOD และ TSS สูงกว่ามาตรฐาน สะท้อนว่าการมีถังดักไขมันเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าน้ำทิ้งจะผ่านมาตรฐานเสมอไป

ถังดักไขมันสำคัญอย่างไรกับร้านอาหาร?

ถังดักไขมันทำหน้าที่แยกไขมันและเศษอาหารบางส่วนออกจากน้ำเสียก่อนเข้าสู่ระบบบำบัด ขั้นตอนนี้มีความสำคัญอย่างมากสำหรับร้านอาหาร เพราะช่วยลดภาระของระบบบำบัดและลดโอกาสที่ไขมันจะเข้าไปสะสมในท่อ

อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพของถังดักไขมันขึ้นอยู่กับขนาด การออกแบบ อัตราการไหล และการดูแลรักษา หากไม่มีการตักไขมันและเศษอาหารออกอย่างสม่ำเสมอ ถังอาจเต็มและประสิทธิภาพลดลง

ระบบบำบัดน้ำเสียร้านอาหารควรมีอะไรบ้าง?

ระบบบำบัดน้ำเสียควรออกแบบให้เหมาะกับปริมาณน้ำเสียและลักษณะของน้ำเสียจากร้านอาหาร โดยอาจประกอบด้วยขั้นตอนต่าง ๆ เช่น

1. ตะแกรงดักเศษอาหาร – ช่วยแยกเศษอาหารและของแข็งขนาดใหญ่
2. ถังดักไขมัน – ช่วยแยกน้ำมันและไขมันก่อนเข้าสู่ระบบบำบัด
3. ถังพักน้ำเสีย – ช่วยรวบรวมน้ำเสียและปรับความสม่ำเสมอของน้ำเสีย
4. ระบบบำบัดทางชีวภาพ – ช่วยลดสารอินทรีย์และค่า BOD
5. ระบบตกตะกอน – ช่วยแยกตะกอนและของแข็งแขวนลอย
6. จุดเก็บตัวอย่าง – สำหรับตรวจสอบคุณภาพน้ำทิ้งก่อนระบายออก

ขั้นตอนตรวจน้ำทิ้งร้านอาหาร

1. สำรวจแหล่งกำเนิดน้ำเสีย

เริ่มจากสำรวจจุดที่เกิดน้ำเสีย เช่น ซิงก์ล้างจาน พื้นที่เตรียมอาหาร ห้องครัว จุดล้างอุปกรณ์ และระบบระบายน้ำ รวมถึงตรวจสอบถังดักไขมันและระบบบำบัดที่ใช้อยู่

2. กำหนดจุดเก็บตัวอย่าง

ควรกำหนดจุดเก็บตัวอย่างที่สะท้อนคุณภาพน้ำทิ้งก่อนระบายออกจากระบบบำบัด โดยจุดเก็บตัวอย่างควรเข้าถึงได้และเหมาะสมกับวัตถุประสงค์ของการตรวจ

3. เก็บตัวอย่างน้ำ

ตัวอย่างน้ำควรเก็บด้วยภาชนะที่เหมาะสมกับพารามิเตอร์ที่จะตรวจ และต้องมีการรักษาสภาพตัวอย่าง รวมถึงการนำส่งห้องปฏิบัติการตามวิธีที่เหมาะสม

หากต้องการลดความยุ่งยากในการเดินทาง สามารถใช้บริการ เก็บตัวอย่างน้ำและตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ นอกสถานที่กับ WE Environment ได้ โดยบริษัทระบุว่ามีบริการเก็บตัวอย่างโดยนักวิทยาศาสตร์ที่ขึ้นทะเบียนกับกรมโรงงานอุตสาหกรรม

4. ตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ

ตัวอย่างน้ำจะถูกนำไปตรวจวิเคราะห์ตามพารามิเตอร์ที่กำหนด เช่น pH, BOD, TSS, TDS, Sulfide, TKN และ Oil & Grease

5. เปรียบเทียบผลกับมาตรฐาน

เมื่อได้รับผลวิเคราะห์ ควรนำผลที่ได้มาเปรียบเทียบกับมาตรฐานที่ใช้กับประเภทและขนาดของอาคารนั้น ๆ

6. ปรับปรุงระบบหากผลตรวจไม่ผ่าน

หากพบค่าที่เกินมาตรฐาน ควรตรวจสอบสาเหตุ เช่น ถังดักไขมันเต็ม ระบบบำบัดมีขนาดไม่เหมาะสม ระบบเติมอากาศทำงานผิดปกติ หรือมีตะกอนสะสมมากเกินไป จากนั้นจึงปรับปรุงระบบและตรวจวิเคราะห์ซ้ำ

ปัญหาที่ทำให้น้ำทิ้งร้านอาหารไม่ผ่านมาตรฐาน

• ถังดักไขมันมีขนาดไม่เหมาะสม
• ไม่ได้ตักไขมันและเศษอาหารออกเป็นประจำ
• มีเศษอาหารเข้าสู่ระบบบำบัดจำนวนมาก
• ระบบบำบัดมีขนาดเล็กกว่าปริมาณน้ำเสียจริง
• ระบบเติมอากาศทำงานไม่เพียงพอ
• มีตะกอนสะสมในระบบมากเกินไป
• ไม่มีการตรวจคุณภาพน้ำอย่างสม่ำเสมอ
• ไม่มีจุดเก็บตัวอย่างน้ำทิ้งที่เหมาะสม

ร้านอาหารควรตรวจน้ำทิ้งบ่อยแค่ไหน?

ความถี่ในการตรวจควรพิจารณาจากประเภทและขนาดของร้าน ข้อกำหนดตามกฎหมาย เงื่อนไขของหน่วยงานท้องถิ่น และวัตถุประสงค์ของการตรวจ

ร้านอาหารที่มีปริมาณน้ำเสียมากหรือมีระบบบำบัดน้ำเสียขนาดใหญ่ ควรวางแผนตรวจอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้สามารถติดตามประสิทธิภาพของระบบและพบปัญหาได้ตั้งแต่ระยะแรก

ร้านอาหารขนาดเล็กต้องตรวจน้ำทิ้งหรือไม่?

ไม่ควรดูจากคำว่า “ร้านอาหาร” เพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาพื้นที่ให้บริการและประเภทของอาคารตามประกาศ พ.ศ. 2567

ตามมาตรฐานการระบายน้ำทิ้ง ภัตตาคารและร้านอาหารที่มีพื้นที่ให้บริการน้อยกว่า 250 ตารางเมตรอยู่ในประเภท ง ขณะที่ประกาศกำหนดประเภทอาคารเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษ พ.ศ. 2567 กำหนดอาคารประเภท ก ข และ ค เป็นกลุ่มที่ต้องถูกควบคุม ดังนั้นร้านอาหารขนาดเล็กควรตรวจสอบข้อกำหนดอื่นที่เกี่ยวข้องกับกิจการและพื้นที่ตั้งด้วย

เลือกห้องแล็บตรวจน้ำเสียร้านอาหารอย่างไร?

ควรเลือกห้องปฏิบัติการที่สามารถตรวจพารามิเตอร์ที่ต้องการได้ และมีระบบคุณภาพที่เหมาะสมกับงานตรวจวิเคราะห์น้ำเสีย

ก่อนส่งตัวอย่างควรสอบถามให้ชัดเจนว่า ห้องปฏิบัติการสามารถตรวจค่าใดได้บ้าง ใช้วิธีวิเคราะห์ใด มีบริการเก็บตัวอย่างนอกสถานที่หรือไม่ และรายงานผลสามารถนำไปใช้ประกอบวัตถุประสงค์ของผู้ประกอบการได้หรือไม่

WE Environment ให้บริการ ตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ น้ำเสีย และน้ำทิ้ง พร้อมบริการเก็บตัวอย่างนอกสถานที่ โดยเว็บไซต์บริษัทระบุว่าห้องปฏิบัติการมีเลขทะเบียน ว-364 และมาตรฐาน ISO/IEC 17025

ตรวจน้ำทิ้งร้านอาหารกับ WE Environment

WE Environment ให้บริการตรวจวิเคราะห์น้ำเสียและน้ำทิ้งสำหรับสถานประกอบการหลายประเภท ตั้งแต่การเก็บตัวอย่าง การตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ไปจนถึงการจัดทำรายงานผล

สำหรับร้านอาหารที่ไม่แน่ใจว่าควรตรวจพารามิเตอร์ใด สามารถแจ้งประเภทกิจการ ขนาดพื้นที่ ลักษณะระบบบำบัด และวัตถุประสงค์ของการตรวจ เพื่อให้ทีมงานช่วยพิจารณารายการตรวจที่เหมาะสม

ดูรายละเอียดบริการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำของ WE Environment

ติดต่อสอบถามบริการตรวจน้ำทิ้งร้านอาหาร

WE Environment
โทร. 02-082-2448
มือถือ 092-444-9800, 092-444-9801, 092-444-9802
Line: welab364

สอบถามบริการตรวจวิเคราะห์น้ำ น้ำเสีย และน้ำทิ้ง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจน้ำทิ้งร้านอาหาร

ร้านอาหารต้องตรวจน้ำทิ้งหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับประเภทและขนาดของร้าน โดยประกาศ พ.ศ. 2567 กำหนดมาตรฐานสำหรับภัตตาคารและร้านอาหารตามพื้นที่ให้บริการ และการกำหนดว่าอาคารใดเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษที่ต้องถูกควบคุมต้องพิจารณาตามประกาศที่เกี่ยวข้องด้วย

น้ำเสียร้านอาหารต้องตรวจค่าอะไร?

พารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ pH, BOD, TSS, TDS, Sulfide, TKN และ Oil & Grease โดยรายการตรวจที่เหมาะสมควรพิจารณาจากประเภทและขนาดของอาคาร รวมถึงวัตถุประสงค์ของการตรวจ

ทำไมร้านอาหารต้องตรวจ Oil & Grease?

เพราะกิจกรรมภายในครัวมีการใช้น้ำมันและไขมันจำนวนมาก หากระบบดักไขมันทำงานไม่มีประสิทธิภาพ น้ำมันและไขมันสามารถไหลเข้าสู่ระบบระบายน้ำและระบบบำบัดได้

ถังดักไขมันอย่างเดียวเพียงพอหรือไม่?

ถังดักไขมันช่วยแยกไขมันและเศษอาหารบางส่วน แต่ไม่ได้ทำหน้าที่แทนระบบบำบัดน้ำเสียทั้งหมด หากน้ำเสียมีสารอินทรีย์หรือมลสารในระดับสูง อาจต้องมีระบบบำบัดเพิ่มเติมให้เหมาะกับปริมาณและลักษณะน้ำเสีย

ตรวจน้ำทิ้งร้านอาหารที่ไหนได้บ้าง?

ควรเลือกห้องปฏิบัติการที่สามารถตรวจพารามิเตอร์ที่ต้องการและมีระบบคุณภาพที่เหมาะสมกับงาน โดยควรสอบถามรายละเอียดก่อนส่งตัวอย่าง

สรุป

ตรวจน้ำทิ้งร้านอาหาร เป็นขั้นตอนสำคัญในการควบคุมคุณภาพน้ำเสียจากกิจกรรมภายในครัว โดยเฉพาะน้ำเสียที่มีน้ำมัน ไขมัน เศษอาหาร และสารอินทรีย์

พารามิเตอร์ที่ควรให้ความสำคัญ ได้แก่ pH, BOD, TSS, TDS, Sulfide, TKN และ Oil & Grease โดยการเลือกพารามิเตอร์ควรพิจารณาจากประเภทและขนาดของร้าน รวมถึงข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

สำหรับร้านอาหารที่ต้องการตรวจคุณภาพน้ำทิ้งอย่างเป็นระบบ การเก็บตัวอย่างอย่างถูกต้องและส่งตรวจในห้องปฏิบัติการที่เหมาะสม จะช่วยให้ผู้ประกอบการทราบประสิทธิภาพของระบบบำบัดและสามารถวางแผนปรับปรุงระบบได้ตรงจุด