ตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์ เป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการ เจ้าของอาคาร และผู้ดูแลระบบบำบัดน้ำเสียควรให้ความสำคัญ เนื่องจากน้ำเสียจากอพาร์ทเม้นท์หรือหอพักเกิดจากกิจกรรมการใช้น้ำของผู้อยู่อาศัยเป็นประจำ เช่น การอาบน้ำ ซักผ้า ล้างภาชนะ และการใช้งานห้องสุขา หากไม่มีการบำบัดหรือระบบบำบัดทำงานไม่มีประสิทธิภาพ อาจทำให้น้ำทิ้งมีค่ามลพิษสูงกว่ามาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
การตรวจวิเคราะห์น้ำทิ้งจึงช่วยให้ทราบว่าระบบบำบัดน้ำเสียของอพาร์ทเม้นท์สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ และช่วยให้ผู้ประกอบการมีข้อมูลสำหรับควบคุมคุณภาพน้ำก่อนระบายออกสู่สิ่งแวดล้อม
อพาร์ทเม้นท์ต้องตรวจน้ำทิ้งหรือไม่?
คำตอบขึ้นอยู่กับลักษณะของอาคาร จำนวนห้อง และการเข้าข่ายประเภทอาคารตามกฎหมายสิ่งแวดล้อม โดยประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมกำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากอาคารบางประเภทและบางขนาด และมีการแบ่งอาคารออกเป็นประเภท ก ข ค ง และ จ
สำหรับอาคารที่มีลักษณะเป็นหอพัก ห้องเช่า หรือกิจการในลักษณะเดียวกัน จึงควรตรวจสอบประเภทและจำนวนห้องของอาคารก่อน เพื่อพิจารณาว่าเข้าข่ายข้อกำหนดใด โดยอาคารบางประเภทและบางขนาดถูกกำหนดให้เป็นแหล่งกำเนิดมลพิษที่ต้องควบคุมการปล่อยน้ำเสียออกสู่สิ่งแวดล้อม
กรมควบคุมมลพิษยังมีแนวทางสำหรับการตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษประเภทอาคาร และมีการเก็บตัวอย่างน้ำทิ้งจากจุดระบายสุดท้ายเพื่อวิเคราะห์คุณภาพน้ำ
น้ำเสียจากอพาร์ทเม้นท์เกิดจากอะไร?
น้ำเสียจากอพาร์ทเม้นท์ส่วนใหญ่เป็นน้ำเสียจากกิจกรรมในชีวิตประจำวันของผู้พักอาศัย โดยแหล่งกำเนิดหลัก ได้แก่
- น้ำจากห้องน้ำและสุขภัณฑ์
- น้ำจากการอาบน้ำและซักล้าง
- น้ำจากการซักผ้า
- น้ำจากห้องครัวหรือพื้นที่ประกอบอาหาร
- น้ำจากการทำความสะอาดพื้นที่ส่วนกลาง
- น้ำเสียจากร้านค้าหรือกิจกรรมภายในอาคาร หากมี
น้ำเสียเหล่านี้มักมีสารอินทรีย์ สารแขวนลอย ไขมัน และสารอาหาร เช่น ไนโตรเจนปะปนอยู่ จึงจำเป็นต้องผ่านระบบบำบัดก่อนระบายออกจากอาคาร
ตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์ ตรวจค่าอะไรบ้าง?
การตรวจน้ำทิ้งควรเลือกพารามิเตอร์ให้สอดคล้องกับประเภทอาคารและมาตรฐานที่ใช้บังคับ โดยพารามิเตอร์ที่พบในมาตรฐานน้ำทิ้งจากอาคารบางประเภทและบางขนาด ได้แก่ pH, BOD, สารแขวนลอย, Sulfide, TDS, ตะกอนหนัก, น้ำมันและไขมัน และ TKN
| พารามิเตอร์ | ประเภท ก | ประเภท ข | ประเภท ค | ประเภท ง | ประเภท จ |
|---|---|---|---|---|---|
| pH | 5–9 | 5–9 | 5–9 | 5–9 | 5–9 |
| BOD (mg/L) | ไม่เกิน 20 | ไม่เกิน 30 | ไม่เกิน 40 | ไม่เกิน 50 | ไม่เกิน 200 |
| สารแขวนลอย (SS) (mg/L) | ไม่เกิน 30 | ไม่เกิน 40 | ไม่เกิน 50 | ไม่เกิน 50 | ไม่เกิน 60 |
| Sulfide (mg/L) | ไม่เกิน 1.0 | ไม่เกิน 1.0 | ไม่เกิน 3.0 | ไม่เกิน 4.0 | – |
| TDS (mg/L) | ไม่เกิน 500* | ไม่เกิน 500* | ไม่เกิน 500* | ไม่เกิน 500* | – |
| ตะกอนหนัก (mg/L) | ไม่เกิน 0.5 | ไม่เกิน 0.5 | ไม่เกิน 0.5 | ไม่เกิน 0.5 | – |
| น้ำมันและไขมัน (mg/L) | ไม่เกิน 20 | ไม่เกิน 20 | ไม่เกิน 20 | ไม่เกิน 20 | ไม่เกิน 100 |
| TKN (mg/L) | ไม่เกิน 35 | ไม่เกิน 35 | ไม่เกิน 40 | ไม่เกิน 40 | – |
*ค่า TDS มีเงื่อนไขประกอบตามมาตรฐานที่กำหนด ควรตรวจสอบข้อกำหนดฉบับเต็มก่อนนำไปใช้อ้างอิงกับอาคารแต่ละแห่ง
ค่าข้างต้นเป็นข้อมูลจากมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากอาคารบางประเภทและบางขนาดของกรมควบคุมมลพิษ การนำไปใช้จริงควรพิจารณาประเภทอาคารและข้อกำหนดที่ใช้บังคับกับสถานประกอบการนั้นโดยเฉพาะ
ทำความรู้จักค่าที่ใช้ตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์
1. ค่า pH
pH ใช้บอกความเป็นกรดหรือด่างของน้ำทิ้ง โดยมาตรฐานน้ำทิ้งจากอาคารกำหนดช่วง pH ไว้ที่ 5–9 การตรวจค่า pH ช่วยประเมินสภาพน้ำหลังผ่านระบบบำบัด และเป็นข้อมูลสำคัญในการติดตามการทำงานของระบบ
2. ค่า BOD
BOD หรือ Biochemical Oxygen Demand คือค่าความต้องการออกซิเจนทางชีวเคมี ใช้สะท้อนปริมาณสารอินทรีย์ที่ย่อยสลายได้ในน้ำ หากค่า BOD สูง แสดงว่าน้ำมีภาระสารอินทรีย์สูงและอาจส่งผลต่อคุณภาพของแหล่งน้ำหากปล่อยโดยไม่ได้รับการบำบัดอย่างเหมาะสม
3. ค่า SS
SS หรือ Suspended Solids คือสารแขวนลอยในน้ำ เช่น เศษตะกอนและอนุภาคต่าง ๆ ค่า SS ที่สูงอาจทำให้น้ำมีความขุ่นและสะท้อนถึงประสิทธิภาพของขั้นตอนแยกตะกอนในระบบบำบัดน้ำเสีย
4. ค่า TKN
TKN หรือ Total Kjeldahl Nitrogen เป็นค่าที่ใช้วัดไนโตรเจนในรูปที่เกี่ยวข้องกับสารอินทรีย์และแอมโมเนีย การตรวจ TKN มีความสำคัญต่อการประเมินภาระไนโตรเจนในน้ำเสียจากอาคารพักอาศัย
5. น้ำมันและไขมัน
น้ำมันและไขมันอาจมาจากกิจกรรมประกอบอาหารและการใช้งานภายในอาคาร หากเข้าสู่ระบบบำบัดในปริมาณมากอาจส่งผลต่อการทำงานของระบบ จึงควรมีการควบคุมตั้งแต่ต้นทางและตรวจวิเคราะห์ตามความเหมาะสม
ควรเก็บตัวอย่างน้ำทิ้งจากจุดไหน?
ตำแหน่งเก็บตัวอย่างมีความสำคัญต่อความน่าเชื่อถือของผลตรวจ โดยทั่วไปควรพิจารณาจุดน้ำทิ้งหลังผ่านระบบบำบัดแล้ว และเป็นจุดสุดท้ายก่อนระบายออกสู่ภายนอกอาคารหรือสิ่งแวดล้อม
สำหรับอาคารที่มีหลายอาคารหรือมีระบบท่อหลายจุด ควรสำรวจระบบระบายน้ำก่อนเก็บตัวอย่าง เพื่อให้แน่ใจว่าตำแหน่งที่เก็บสามารถเป็นตัวแทนของน้ำทิ้งที่ต้องการตรวจได้อย่างเหมาะสม
ขั้นตอนตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์
- สำรวจพื้นที่และระบบบำบัดน้ำเสีย ตรวจสอบแหล่งกำเนิดน้ำเสีย ระบบรวบรวมน้ำเสีย และจุดระบายน้ำทิ้ง
- กำหนดจุดเก็บตัวอย่าง เลือกจุดที่เหมาะสม โดยเฉพาะบริเวณน้ำทิ้งหลังผ่านระบบบำบัด
- เก็บตัวอย่างน้ำ ใช้ภาชนะและวิธีการเก็บรักษาตัวอย่างให้เหมาะสมกับแต่ละพารามิเตอร์
- นำตัวอย่างเข้าสู่ห้องปฏิบัติการ เพื่อวิเคราะห์ตามวิธีมาตรฐานที่เหมาะสม
- เปรียบเทียบผลกับมาตรฐาน ตรวจสอบว่าผลวิเคราะห์อยู่ภายในเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับประเภทอาคารหรือไม่
- ประเมินระบบบำบัด หากค่าบางรายการสูงกว่ามาตรฐาน ควรตรวจสอบสาเหตุและปรับปรุงระบบบำบัด
ทำไมไม่ควรดูน้ำทิ้งด้วยตาเปล่าอย่างเดียว?
น้ำที่มีลักษณะใสไม่ได้หมายความว่าจะมีคุณภาพผ่านมาตรฐานเสมอไป เพราะค่ามลพิษหลายชนิด เช่น BOD, TKN หรือสารบางประเภท ไม่สามารถประเมินได้จากสีหรือความใสของน้ำเพียงอย่างเดียว
การส่งตัวอย่างน้ำเข้าห้องปฏิบัติการจึงช่วยให้ได้ข้อมูลเชิงตัวเลขที่สามารถนำไปเปรียบเทียบกับมาตรฐาน และใช้ประเมินประสิทธิภาพของระบบบำบัดน้ำเสียได้อย่างเป็นระบบ
หากน้ำทิ้งไม่ผ่านมาตรฐาน ควรทำอย่างไร?
หากผลตรวจพบว่าน้ำทิ้งไม่ผ่านเกณฑ์ ไม่ควรแก้ไขด้วยการเจือจางน้ำเสีย เพราะแนวทางของกรมควบคุมมลพิษสำหรับอาคารประเภท ค ระบุว่าห้ามใช้วิธีการทำให้เจือจางเพื่อให้ผ่านมาตรฐาน
ควรตรวจหาสาเหตุของปัญหาที่ระบบบำบัด เช่น ระบบเติมอากาศทำงานไม่เพียงพอ ปริมาณน้ำเสียเข้าสู่ระบบมากเกินกำลัง ระบบมีตะกอนสะสม หรือมีการบำรุงรักษาไม่เหมาะสม จากนั้นจึงปรับปรุงระบบและตรวจวิเคราะห์ซ้ำเพื่อประเมินผล
เลือกห้องแล็บตรวจน้ำเสียอพาร์ทเม้นท์อย่างไร?
การเลือกห้องปฏิบัติการควรพิจารณามากกว่าราคา โดยควรตรวจสอบว่าห้องปฏิบัติการสามารถวิเคราะห์พารามิเตอร์ที่ต้องการ มีวิธีทดสอบที่เหมาะสม และสามารถจัดทำรายงานผลการวิเคราะห์ได้อย่างชัดเจน
หากต้องใช้ผลตรวจประกอบการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม ควรเลือกห้องปฏิบัติการที่มีมาตรฐานและขอบข่ายการทดสอบสอดคล้องกับงานที่ต้องการ
บริการตรวจวิเคราะห์น้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์ โดย WE Environment
WE Environment ให้บริการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ น้ำเสีย และน้ำทิ้ง พร้อมบริการเก็บตัวอย่างนอกสถานที่ โดยสามารถช่วยตั้งแต่การสำรวจจุดเก็บตัวอย่าง การเก็บตัวอย่างน้ำ การวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ และการจัดทำรายงานผลการตรวจวิเคราะห์
ห้องปฏิบัติการของ WE Environment มีเลขทะเบียน ว-364 และระบุการทดสอบตามมาตรฐาน ISO/IEC 17025 (NSC-TISI-17025 TESTING 1810) เพื่อรองรับงานตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำและน้ำเสีย
หากคุณเป็นเจ้าของอพาร์ทเม้นท์ หอพัก หรืออาคารที่ต้องการตรวจสอบคุณภาพน้ำทิ้ง สามารถติดต่อ WE Environment เพื่อสอบถามพารามิเตอร์ที่เหมาะสมกับประเภทอาคารและลักษณะของระบบบำบัดได้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์
อพาร์ทเม้นท์ต้องตรวจน้ำทิ้งทุกแห่งหรือไม่?
ไม่สามารถตอบว่าอพาร์ทเม้นท์ทุกแห่งต้องใช้ข้อกำหนดเดียวกันได้ เพราะต้องพิจารณาประเภทอาคาร จำนวนห้อง ลักษณะการประกอบกิจการ และการเข้าข่ายแหล่งกำเนิดมลพิษตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์ต้องตรวจอะไรบ้าง?
พารามิเตอร์ขึ้นอยู่กับประเภทอาคารและมาตรฐานที่ใช้บังคับ โดยมาตรฐานอาคารบางประเภทมีรายการ เช่น pH, BOD, SS, Sulfide, TDS, ตะกอนหนัก, น้ำมันและไขมัน และ TKN
เก็บตัวอย่างน้ำทิ้งตรงไหน?
ควรพิจารณาจุดน้ำทิ้งหลังผ่านระบบบำบัดและก่อนปล่อยออกสู่ภายนอก โดยต้องสำรวจระบบระบายน้ำของอาคารเพื่อเลือกจุดที่เป็นตัวแทนของน้ำทิ้งได้เหมาะสม
ถ้าน้ำทิ้งไม่ผ่านมาตรฐานต้องทำอย่างไร?
ควรตรวจหาสาเหตุของปัญหาและปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสีย ไม่ควรใช้วิธีเจือจางเพื่อทำให้ค่ามลพิษลดลง จากนั้นควรเก็บตัวอย่างและตรวจวิเคราะห์ซ้ำเพื่อประเมินผลการปรับปรุง
สามารถให้เจ้าหน้าที่มาเก็บตัวอย่างน้ำที่อพาร์ทเม้นท์ได้หรือไม่?
สามารถสอบถามบริการเก็บตัวอย่างนอกสถานที่จากห้องปฏิบัติการได้ โดยควรแจ้งประเภทอาคาร จำนวนห้อง จุดระบายน้ำ และพารามิเตอร์ที่ต้องการตรวจ เพื่อให้สามารถวางแผนการเก็บตัวอย่างได้อย่างเหมาะสม
สรุป ตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์สำคัญอย่างไร?
ตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์ ช่วยให้เจ้าของอาคารและผู้ดูแลระบบทราบคุณภาพน้ำหลังผ่านระบบบำบัด และสามารถใช้ผลวิเคราะห์ในการประเมินประสิทธิภาพของระบบ รวมถึงตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
สิ่งสำคัญคือควรตรวจสอบก่อนว่าอาคารมีประเภทและขนาดเข้าข่ายข้อกำหนดใด แล้วจึงกำหนดพารามิเตอร์และวิธีเก็บตัวอย่างให้เหมาะสม เพื่อให้ผลตรวจสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง
ต้องการตรวจน้ำทิ้งอพาร์ทเม้นท์หรือหอพัก?
WE Environment ให้บริการตรวจวิเคราะห์น้ำเสียและน้ำทิ้ง พร้อมบริการเก็บตัวอย่างนอกสถานที่ ติดต่อสอบถามเพื่อประเมินพารามิเตอร์และรูปแบบการตรวจที่เหมาะสมกับอาคารของคุณ
โทร: 02-082-2448
ฝ่ายบริการลูกค้า: 092-444-9800
Line: welab364
