เวลาที่เราเดินเข้าอาคารสูงๆ คอนโดมิเนียมหรู หรือห้างสรรพสินค้าที่ทันสมัย สิ่งหนึ่งที่เรามักจะไม่ได้สังเกตและมองข้ามไปเสมอคือกิจกรรมการใช้น้ำจำนวนมหาศาลที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นน้ำจากการชำระล้างในห้องน้ำ น้ำจากการทำความสะอาดโรงอาหาร หรือน้ำจากระบบระบายความร้อนของตัวอาคารเอง น้ำเหล่านี้เมื่อใช้เสร็จแล้วจะกลายเป็นน้ำเสียที่ต้องถูกจัดการอย่างเป็นระบบก่อนจะถูกปล่อยออกสู่ทางระบายน้ำสาธารณะ ซึ่งจุดนี้เองที่ มาตรฐานน้ําทิ้งอาคาร เข้ามามีบทบาทสำคัญ เพราะถ้าอาคารใดปล่อยน้ำที่ยังไม่ได้ผ่านการบำบัดอย่างถูกต้องลงสู่แม่น้ำลำคลอง ผลกระทบที่ตามมาไม่ใช่แค่เรื่องของกลิ่นเหม็นเน่าหรือน้ำเน่าเสียที่ทำลายสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่เจ้าของอาคารหรือนิติบุคคลอาจจะต้องเผชิญกับบทลงโทษทางกฎหมายที่หนักหน่วง ทั้งค่าปรับรายวันและความเสี่ยงในการถูกระงับการใช้งานอาคาร การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายและเกณฑ์มาตรฐานเหล่านี้จึงไม่ใช่เรื่องของวิศวกรเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องที่ผู้บริหารอาคารทุกคนต้องรู้เพื่อความราบรื่นในการดำเนินกิจการ
ทำความเข้าใจ มาตรฐานน้ำทิ้งอาคาร คืออะไร และสำคัญอย่างไรต่อการอยู่ร่วมกัน
ถ้าจะพูดให้เข้าใจง่ายที่สุด มาตรฐานน้ําทิ้งอาคาร คือเกณฑ์กำหนดคุณภาพน้ำที่ยอมให้ปล่อยออกจากอาคารสู่ทางระบายน้ำสาธารณะหรือแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้กำหนดค่าพารามิเตอร์ต่างๆ ไว้อย่างชัดเจน เพื่อเป็นตัวชี้วัดว่าน้ำเสียนั้นได้รับการบำบัดจนสะอาดพอที่จะไม่ไปทำลายสมดุลของธรรมชาติ ลองนึกภาพดูว่าถ้าตึกใหญ่ๆ นับพันแห่งในกรุงเทพฯ ต่างคนต่างปล่อยน้ำเสียที่มีคราบไขมัน สารเคมี และสิ่งปฏิกูลลงท่อระบายน้ำโดยไม่มีการควบคุม แม่น้ำเจ้าพระยาของเราคงกลายเป็นท่อระบายน้ำเสียขนาดใหญ่ในเวลาไม่นาน การมีเกณฑ์มาตรฐานนี้จึงเป็นการสร้างบรรทัดฐานให้ทุกคนร่วมกันรับผิดชอบต่อส่วนรวม ช่วยให้การอยู่ร่วมกันในสังคมเมืองที่มีความหนาแน่นสูงเป็นไปได้อย่างยั่งยืน และที่สำคัญที่สุดคือเป็นการคุ้มครองสุขภาพอนามัยของประชาชนที่ต้องใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำสาธารณะเหล่านั้นด้วย
ประเภทของอาคารตามกฎหมายน้ำเสีย
กฎหมายไม่ได้บังคับให้อาคารทุกตึกต้องมีเกณฑ์เท่ากันหมด แต่จะแบ่งตามขนาดและความเสี่ยงในการสร้างมลพิษ โดยแบ่งประเภทอาคารออกเป็น 5 กลุ่มหลักคือ ก ข ค ง และ จ (ประเภท ก คือขนาดใหญ่ที่สุด) ซึ่งแต่ละประเภทจะมีเกณฑ์มาตรฐานน้ําทิ้งอาคารที่เข้มงวดต่างกันไป
ประเภท ก มักจะเป็นอาคารขนาดใหญ่พิเศษ เช่น อาคารที่มีความสูงเกิน 20 เมตร หรือมีพื้นที่รวมกันเกิน 30,000 ตารางเมตร รวมถึงห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ คอนโดมิเนียมที่มีห้องพักจำนวนมาก หรือโรงพยาบาลขนาดใหญ่ กลุ่มนี้จะต้องถูกควบคุมเข้มงวดที่สุด มีค่าพารามิเตอร์ที่ต้องตรวจวัดหลายตัวและต้องส่งรายงานสม่ำเสมอ
ประเภท ข และ ค จะเป็นอาคารที่มีขนาดเล็กลงมา เช่น หอพัก โรงแรมขนาดกลาง หรือศูนย์การค้าที่พื้นที่ไม่เกินกำหนด เกณฑ์มาตรฐานจะผ่อนปรนลงมาบ้างแต่ก็ยังต้องมีการบำบัดที่มีประสิทธิภาพ
ประเภท ง และ จ จะเป็นอาคารขนาดเล็ก เช่น หอพักขนาดเล็ก หรืออาคารสำนักงานที่มีคนไม่มากนัก แม้เกณฑ์จะไม่เยอะเท่าประเภท ก แต่ก็ยังต้องมีระบบบำบัดน้ำเสียพื้นฐานและห้ามปล่อยน้ำที่ผิดกฎหมายออกสู่ภายนอก การรู้ว่าอาคารของคุณจัดอยู่ในประเภทไหนจะช่วยให้คุณเตรียมงบประมาณและวางแผนการดูแลระบบได้อย่างถูกต้อง ไม่ต้องทำเกินความจำเป็นแต่ก็ต้องไม่ขาดตกบกพร่อง
ค่าพารามิเตอร์สำคัญใน มาตรฐานน้ำทิ้งอาคาร ที่ต้องผ่านเกณฑ์
ในการตรวจวัดคุณภาพน้ำเสียเพื่อเทียบกับมาตรฐานน้ําทิ้งอาคาร ทันตแพทย์และวิศวกรสิ่งแวดล้อมจะให้ความสนใจกับค่าสำคัญๆ ไม่กี่ตัวที่เป็นตัวบ่งบอกความสะอาดของน้ำ ตัวแรกที่ต้องรู้จักคือ ค่า BOD (Biochemical Oxygen Demand) ซึ่งคือปริมาณออกซิเจนที่จุลินทรีย์ใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ ถ้าค่า BOD สูง แสดงว่าน้ำเสียมีเศษอาหารหรือสิ่งปฏิกูลมาก ทำให้น้ำเน่าเสียได้ง่าย
ตัวที่สองคือ สารแขวนลอย (Suspended Solids) หรือค่าความขุ่นของน้ำ ถ้าน้ำมีฝุ่นผงหรือตะกอนมากเกินไปจะไปขัดขวางการส่องสว่างของแสงแดดในแหล่งน้ำธรรมชาติ ตัวที่สามคือ คราบไขมันและน้ำมัน (Oil and Grease) ซึ่งมักมาจากโรงอาหารหรือร้านอาหารในอาคาร ไขมันเหล่านี้ถ้าไม่ดักออกจะไปเกาะตามท่อระบายน้ำทำให้ท่ออุดตันและส่งกลิ่นเหม็นรุนแรง นอกจากนี้ยังมีค่าความเป็นกรดด่าง (pH) ปริมาณไนโตรเจน และค่าความสกปรกอื่นๆ ที่ต้องคอยควบคุมให้ไม่เกินเกณฑ์ที่ประเภทอาคารนั้นๆ กำหนดไว้ การรักษาค่าเหล่านี้ให้ผ่านเกณฑ์จึงต้องอาศัยการทำงานที่สอดประสานกันของระบบเครื่องจักรและจุลินทรีย์ในบ่อบำบัด
ผลกระทบหากอาคารปล่อยน้ำเสียไม่เป็นไปตามมาตรฐาน
การเพิกเฉยต่อมาตรฐานน้ําทิ้งอาคารอาจนำมาซึ่งหายนะทางธุรกิจได้ง่ายๆ บทลงโทษทางกฎหมายตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติมีความรุนแรงมาก เริ่มต้นจากการเตือนให้ปรับปรุงภายในระยะเวลาที่กำหนด หากยังไม่แก้ไขจะมีค่าปรับรายวันในอัตราที่สูงมากจนคุณอาจรับภาระไม่ไหว ในบางกรณีเจ้าหน้าที่อาจสั่งปิดอาคารหรือระงับการใช้งานในส่วนที่ก่อให้เกิดน้ำเสีย ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้และชื่อเสียงของโครงการ
ยิ่งไปกว่านั้นในยุคที่ข้อมูลข่าวสารรวดเร็วแบบนี้ หากอาคารของคุณถูกร้องเรียนเรื่องการปล่อยน้ำเสียหรือส่งกลิ่นเหม็นรบกวนชุมชน ข่าวจะแพร่กระจายไปอย่างรวดเร็วทางโซเชียลมีเดีย ทำให้ภาพลักษณ์ของแบรนด์เสียหาย ลูกค้าหรือผู้เช่าอาจขอยกเลิกสัญญา การลงทุนในระบบบำบัดน้ำเสียที่ดีและการตรวจวัดอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นการประกันความเสี่ยงที่คุ้มค่าที่สุด เมื่อเทียบกับการต้องมาตามแก้ปัญหาและเสียค่าปรับภายหลัง
วิธีการดูแลระบบบำบัดน้ำเสียให้อยู่ใน มาตรฐานน้ำทิ้งอาคาร ตลอดเวลา
การที่จะทำให้น้ำทิ้งผ่านเกณฑ์มาตรฐานได้ตลอดทั้งปี ไม่ใช่เรื่องของการตรวจวัดแค่ครั้งเดียวแล้วจบไป แต่คือการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง หัวใจสำคัญคือการหมั่นตรวจสอบการทำงานของเครื่องเติมอากาศ (Aerator) เพราะจุลินทรีย์ที่ช่วยย่อยสลายของเสียต้องการออกซิเจน ถ้าเครื่องพังหรือลมไม่ออก จุลินทรีย์จะตายและน้ำจะเริ่มเหม็นทันที ต่อมาคือการกำจัดไขมันจากต้นทาง อาคารที่มีร้านอาหารต้องกำชับให้มีการล้างถังดักไขมันทุกวัน อย่าปล่อยให้ไขมันหลุดรอดเข้ามาในระบบบำบัดหลัก
นอกจากนี้การสูบตะกอนส่วนเกินออกจากบ่อบำบัดตามรอบระยะเวลาที่กำหนดก็มีความสำคัญ เพราะถ้าตะกอนเต็มเกินไปน้ำที่ไหลออกมาจะมีความขุ่นสูงและค่าสารแขวนลอยจะไม่ผ่านเกณฑ์ การมีตารางเช็คลิสต์และทีมช่างที่เข้าใจระบบจะช่วยให้คุณตรวจพบสัญญาณผิดปกติได้ก่อนที่น้ำจะเสียจริง เช่น สีของน้ำเปลี่ยนไป มีฟองผิดปกติ หรือเริ่มมีกลิ่นแปลกๆ การแก้ไขตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากกว่าการต้องมารีโนเวทระบบใหม่ทั้งหมด
ขั้นตอนการตรวจวัดคุณภาพน้ำ เพื่อทำรายงานส่งหน่วยงานราชการ
เมื่อถึงเวลาที่ต้องส่งรายงานผลน้ำเสียตามที่กฎหมายกำหนด เจ้าของอาคารมักจะมีความกังวล ขั้นตอนที่ถูกต้องเริ่มต้นจากการเลือกจุดเก็บตัวอย่างน้ำเสียซึ่งต้องเป็นจุดสุดท้ายก่อนจะปล่อยออกสู่ภายนอกอาคาร การเก็บตัวอย่างต้องใช้ภาชนะที่สะอาดและเหมาะสมกับตัวชี้วัดนั้นๆ เช่น การเก็บเพื่อตรวจไขมันต้องใช้ขวดแก้วเท่านั้น หลังจากเก็บแล้วต้องมีการรักษาสภาพน้ำด้วยความเย็นหรือสารเคมีบางชนิดเพื่อไม่ให้คุณภาพน้ำเปลี่ยนไปขณะขนส่ง
ตัวอย่างน้ำจะถูกส่งไปยังห้องปฏิบัติการเพื่อทำการวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ เมื่อได้ผลออกมาแล้ว คุณจะต้องนำตัวเลขเหล่านั้นไปเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานน้ําทิ้งอาคารตามประเภทตึกของคุณ หากผลผ่านเกณฑ์ก็สามารถจัดทำรายงานสรุปเพื่อส่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทันที แต่ถ้าผลไม่ผ่าน คุณต้องรีบหาสาเหตุและแก้ไขระบบก่อนจะทำการเก็บตัวอย่างเพื่อตรวจวัดซ้ำอีกครั้ง การทำงานอย่างเป็นระบบและมีหลักฐานการตรวจที่ชัดเจนจะช่วยปกป้องคุณจากการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่รัฐได้เป็นอย่างดี
ทำไมต้องเลือกมืออาชีพมาช่วยดูแลเรื่อง มาตรฐานน้ำทิ้งอาคาร
การตรวจวัดคุณภาพน้ำเสียไม่ใช่แค่การเอาน้ำใส่ขวดแล้วส่งไปที่ไหนก็ได้ แต่ต้องอาศัยห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองมาตรฐานสากลและขึ้นทะเบียนถูกต้องกับกรมโรงงานอุตสาหกรรมหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพราะใบรายงานผลที่ได้มานั้นต้องมีความน่าเชื่อถือและใช้เป็นหลักฐานทางกฎหมายได้ การเลือกใช้บริษัทที่เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมโดยตรงจะช่วยให้คุณประหยัดเวลาและลดความเสี่ยงได้มหาศาล
มืออาชีพจะช่วยคุณได้ตั้งแต่การให้คำแนะนำว่าอาคารของคุณจัดอยู่ประเภทไหน ต้องตรวจวัดค่าอะไรบ้าง เก็บตัวอย่างอย่างไรให้ได้ค่าที่เป็นตัวแทนของน้ำเสียจริงๆ และที่สำคัญที่สุดคือเมื่อผลออกมาผิดปกติ พวกเขาจะสามารถวิเคราะห์หาสาเหตุและเสนอแนวทางแก้ไขเบื้องต้นให้คุณได้ทันที ไม่ใช่แค่ส่งตัวเลขให้คุณไปเดาต่อเอาเอง การมีพาร์ทเนอร์ที่เชี่ยวชาญจึงเหมือนมีเกราะป้องกันทางกฎหมายและช่วยให้อาคารของคุณเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้อย่างแท้จริง
มั่นใจในทุกรายงานผลน้ำเสีย กับบริการระดับมาตรฐานจาก We Environment
หากคุณเป็นเจ้าของอาคารหรือนิติบุคคลที่กำลังมองหาผู้ช่วยมืออาชีพมาดูแลเรื่องการตรวจวัดคุณภาพน้ำให้เป็นไปตาม มาตรฐานน้ําทิ้งอาคาร We Environment พร้อมให้บริการคุณด้วยทีมงานผู้เชี่ยวชาญและเครื่องมือที่ทันสมัย เราเข้าใจดีว่าภาระหน้าที่ในการดูแลอาคารนั้นมีมากมาย ดังนั้นเรื่องของน้ำเสียและรายงานสิ่งแวดล้อมให้เป็นหน้าที่ของเราจัดการแทนคุณ เราให้บริการตรวจวัดพารามิเตอร์น้ำเสียทุกประเภทที่กฎหมายกำหนด ไม่ว่าจะเป็นอาคารประเภท ก ข หรือ ค โดยห้องปฏิบัติการของเราได้รับการรับรองมาตรฐานสากล ISO/IEC 17025 ทำให้คุณมั่นใจได้ว่าผลวิเคราะห์ที่ได้จะมีความแม่นยำและนำไปใช้อ้างอิงทางกฎหมายได้ 100 เปอร์เซ็นต์
นอกจากความแม่นยำแล้ว We Environment ยังเน้นการให้บริการที่รวดเร็วและเป็นกันเอง เรามีทีมงานที่พร้อมลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำเสียถึงหน้าอาคารของคุณด้วยวิธีการที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ และหากคุณพบว่าระบบบำบัดน้ำเสียมีปัญหาหรือผลตรวจไม่ผ่านเกณฑ์ เรายินดีให้คำปรึกษาและช่วยวิเคราะห์สาเหตุเพื่อหาทางแก้ไขอย่างตรงจุด บริการของเราถูกออกแบบมาเพื่อลดความยุ่งยากและสร้างความสบายใจให้กับผู้บริหารอาคารทุกคน ให้เราเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยดูแลสภาพแวดล้อมและปกป้องธุรกิจของคุณจากปัญหาน้ำเสีย ติดต่อ We Environment วันนี้เพื่อให้มาตรฐานน้ำเสียของอาคารคุณอยู่ในเกณฑ์ที่ดีที่สุดเสมอ
คำถามที่พบบ่อย
อาคารประเภทใดบ้างที่ต้องมีรายงานการตรวจวัดคุณภาพน้ำทิ้งส่งหน่วยงานราชการ?
อาคารที่เข้าข่ายตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เช่น คอนโดมิเนียม หอพัก โรงแรม ห้างสรรพสินค้า และโรงพยาบาล ที่มีขนาดพื้นที่หรือจำนวนห้องพักตามที่กฎหมายกำหนดต้องตรวจวัดและส่งรายงานสม่ำเสมอ
ถ้าตรวจแล้วค่า BOD หรือไขมันเกินมาตรฐานน้ำทิ้งอาคาร จะโดนปรับทันทีเลยไหม?
โดยปกติเจ้าหน้าที่จะให้คำแนะนำและกำหนดระยะเวลาให้ปรับปรุงแก้ไขระบบบำบัดน้ำเสียก่อน แต่หากละเลยหรือไม่ดำเนินการภายในเวลาที่กำหนดจะเริ่มมีการบังคับใช้บทลงโทษและค่าปรับรายวันตามกฎหมาย
ระยะเวลาในการเก็บตัวอย่างและวิเคราะห์ผลน้ำเสียใช้เวลานานกี่วัน?
ขั้นตอนการวิเคราะห์พารามิเตอร์พื้นฐาน เช่น BOD จะต้องใช้เวลาบ่มเชื้ออย่างน้อย 5 วัน ดังนั้นรวมขั้นตอนการเก็บและออกรายงานมักจะใช้เวลาประมาณ 7 ถึง 10 วันทำการขึ้นอยู่กับจำนวนตัวอย่าง
สามารถเก็บตัวอย่างน้ำเสียใส่ขวดน้ำดื่มทั่วไปส่งตรวจเองได้หรือไม่?
ไม่แนะนำให้ทำเช่นนั้น เพราะพารามิเตอร์บางอย่างต้องการขวดที่สะอาดปราศจากเชื้อหรือสารรักษาสภาพน้ำเฉพาะทางเพื่อให้ผลวิเคราะห์แม่นยำที่สุด การให้เจ้าหน้าที่เทคนิคมาเก็บตัวอย่างเองจะดีที่สุดสำหรับความน่าเชื่อถือของผลตรวจ
การติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียแบบสำเร็จรูปเพียงพอที่จะทำให้ผ่าน มาตรฐานน้ำทิ้งอาคาร หรือไม่?
ระบบสำเร็จรูปช่วยได้มากแต่ต้องมีการบำรุงรักษาและเติมอากาศที่เหมาะสม หากใช้งานเกินกำลังหรือไม่มีการดูแลรักษาอย่างถูกวิธี น้ำที่ออกจากระบบสำเร็จรูปก็มีโอกาสที่จะไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานได้เช่นกัน
อ่านเพิ่มเติม:
